5 nguyên tắc sống của người Thụy Điển có thể áp dụng ngay

Người Thụy Điển nhìn hạnh phúc theo cách nào?

Thay vì chỉ hỏi một người có hạnh phúc hay không, cách tiếp cận thực tế hơn là hỏi: “Tôi có hài lòng với cuộc sống hiện tại không?”. Câu hỏi này giúp mỗi người tự đánh giá công việc, các mối quan hệ, sức khỏe và thời gian dành cho bản thân, thay vì chạy theo một hình mẫu hạnh phúc chung.

Hình ảnh thường thấy về lối sống Thụy Điển là sự điềm tĩnh, thực tế và không quá phô trương. Tuy nhiên, không nên hiểu đây là đặc điểm của mọi người dân. Những nguyên tắc dưới đây phù hợp hơn khi được xem như các gợi ý văn hóa để tham khảo và điều chỉnh theo hoàn cảnh cá nhân.

1. Đổi cách nhìn trước khi đổi hoàn cảnh

Một ngày dễ chịu không nhất thiết phải có sự kiện lớn. Làm bánh, sắp xếp lại căn phòng, hát, đọc sách hoặc gặp người thân đều có thể tạo cảm giác vui và giúp bạn nhận ra mình đang cần điều gì.

Lối sống này cũng chấp nhận rằng cuộc đời có lúc thuận lợi, có lúc khó khăn. Không phải việc nào cũng thú vị và đôi khi vẫn cần làm việc chăm chỉ dù bản thân muốn trì hoãn. Khi gặp vấn đề, thay vì nổi nóng hoặc cố kiểm soát tất cả, hãy chậm lại để xác định việc có thể xử lý ngay.

Một quy trình đơn giản:

1. Gọi tên vấn đề bằng một câu cụ thể.
2. Tách phần nằm trong khả năng kiểm soát khỏi phần không thể thay đổi.
3. Chọn một hành động nhỏ có thể hoàn thành trong hôm nay.
4. Đánh giá lại sau khi đã nghỉ ngơi, thay vì quyết định lúc đang tức giận.

2. Ăn mặc và tiêu dùng vừa đủ

Phong cách phổ biến ở Thụy Điển thường gắn với quần áo đơn giản, thoải mái và các màu trung tính như đen, kem, be hoặc trắng. Sự tối giản giúp giảm thời gian, tiền bạc và năng lượng dành cho việc đoán xem người khác nghĩ gì về mình.

Ở nhiều môi trường làm việc, nhân viên có thể mặc trang phục thường ngày, thậm chí mặc quần jeans, trừ những cuộc hẹn hoặc sự kiện quan trọng. Điều đáng học không phải là phải mặc giống người Thụy Điển, mà là chọn quần áo phù hợp công việc, khí hậu và ngân sách.

Quan niệm sống vừa đủ cũng thể hiện ở cách đi lại và sử dụng nhà ở: có người chọn xe nhỏ, xe đạp hoặc phương tiện công cộng; nhiều gia đình ưu tiên không gian gọn gàng thay vì liên tục mở rộng nơi ở. Một truyền thống cộng đồng được nhắc đến là khi gia đình có em bé, hàng xóm hoặc bạn bè có thể tặng lại quần áo cũ còn sạch và dùng tốt, thay cho một bữa tiệc tốn kém.

Checklist áp dụng trong 7 ngày:

3. Đưa thiên nhiên vào lịch sống

Thiên nhiên không chỉ là nơi đi chơi cuối tuần. Đi bộ, đạp xe, sử dụng phương tiện công cộng và chọn thực phẩm theo mùa là những cách giảm phụ thuộc vào nhiên liệu, bao bì và hàng hóa vận chuyển xa.

Trong gia đình, việc nấu ăn ở nhà với rau củ theo mùa có thể vừa tiết kiệm vừa giảm lượng thực phẩm chế biến sẵn. Chọn đồ bền, sửa chữa trước khi thay mới và mua sản phẩm địa phương khi phù hợp cũng là cách biến mối quan tâm môi trường thành hành động cụ thể.

Bạn có thể bắt đầu bằng một chậu rau thơm hoặc vài loại cây dễ chăm sóc. Việc tự gieo hạt, tưới cây và thu hoạch một phần nguyên liệu giúp tạo nhịp nghỉ tự nhiên trong ngày. Nhà ở cũng có thể gần gũi hơn với thiên nhiên nhờ gỗ, len, kim loại, hoa tươi hoặc cành thảo mộc, nhưng không cần mua mới toàn bộ nội thất.

Lỗi thường gặp là biến sống xanh thành một danh sách mua sắm mới. Một lựa chọn hợp lý hơn là dùng hết đồ đang có, giảm đồ dùng một lần và chỉ mua vật dụng thật sự bền, cần thiết.

4. Dành thời gian riêng để phục hồi

Tiền bạc có thể giúp giải quyết thiếu thốn và đáp ứng nhu cầu thiết yếu. Nhưng khi các nhu cầu cơ bản đã được bảo đảm, việc kiếm thêm tiền không tự động tạo ra cảm giác hài lòng tương ứng. Vì vậy, nghỉ ngơi và chăm sóc bản thân cần được xem là một phần của lịch sống, không phải phần thưởng chỉ có sau khi hoàn thành mọi việc.

Thời gian riêng có thể là đọc sách trong yên tĩnh, uống cà phê một mình, tập thể dục, học vẽ, chụp ảnh hoặc chơi một nhạc cụ. Điểm quan trọng là khoảng thời gian đó không bị biến thành một nhiệm vụ phải tối ưu hóa.

Khung thử nghiệm 30 phút mỗi ngày:

10 phút tách khỏi màn hình và thông báo. 15 phút cho một hoạt động giúp cơ thể hoặc tâm trí thư giãn. 5 phút ghi lại mức năng lượng trước và sau khi thực hiện.

Nếu lịch quá bận, hãy bắt đầu với 10 phút cố định thay vì đặt mục tiêu lớn rồi bỏ cuộc.

5. Hiểu đúng về văn hóa Fika

Fika thường được hiểu là một khoảng nghỉ bên cà phê và bánh, nhưng ý nghĩa chính nằm ở việc tạm rời công việc để trò chuyện và kết nối. Trong trường học hoặc công sở, mọi người có thể gặp nhau vào giữa buổi hoặc giữa chiều, cùng ăn nhẹ và trao đổi những câu chuyện ngoài nhiệm vụ trước mắt.

Một khoảng nghỉ ngắn có thể làm giảm căng thẳng, giúp đồng nghiệp hiểu nhau hơn và tạo không gian cho ý tưởng mới. Sau khoảng 10-15 phút, việc quay lại công việc đôi khi dễ dàng hơn vì đầu óc đã được cân bằng.

Bạn có thể thử Fika theo cách đơn giản: đặt một khung giờ cố định, rời bàn làm việc, không mở cuộc họp trong thời gian đó và mời một hoặc hai người cùng trò chuyện. Fika không bắt buộc phải có cà phê, bánh ngọt hay một góc trang trí cầu kỳ; trà, nước lọc và một cuộc nói chuyện tử tế cũng đáp ứng được tinh thần của nó.

Có thể áp dụng những nguyên tắc này ở Việt Nam ra sao?

Không nên sao chép nguyên xi một lối sống gắn với khí hậu, giao thông và điều kiện xã hội khác. Hãy chọn một thay đổi phù hợp nhất với hoàn cảnh:

Làm sao thử 5 nguyên tắc sống của người Thụy Điển mà không tạo áp lực?

Năm nguyên tắc sống của người Thụy Điển có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ: hài lòng với điều đang có, tiêu dùng vừa đủ, gần gũi thiên nhiên, dành thời gian phục hồi và duy trì Fika để kết nối với người khác. Khi áp dụng ở Việt Nam, hãy điều chỉnh theo lịch làm việc, sức khỏe, ngân sách và hoàn cảnh gia đình thay vì sao chép nguyên mẫu. Bạn có thể thử từng thói quen trong hai tuần, ghi lại mức độ hài lòng và những trở ngại gặp phải. Nếu một cách làm khiến bạn tốn kém hoặc căng thẳng hơn, hãy thu nhỏ quy mô; sống tối giản không đồng nghĩa với mua thêm đồ mới.