6 điều nên tránh nếu muốn cuộc sống nhẹ nhõm và hạnh phúc hơn

Vì sao buông bớt có thể giúp bạn hạnh phúc hơn?

Hạnh phúc không nhất thiết bắt đầu khi bạn đạt một chức danh, mức thu nhập hay cột mốc nào đó. Trong đời sống hằng ngày, cảm giác dễ chịu thường bị bào mòn bởi những thói quen rất quen thuộc: luôn trong trạng thái sẵn sàng làm việc, ưu tiên người khác đến mức quên mình, so sánh bản thân trên mạng xã hội hoặc cố biến mọi việc thành hoàn hảo.

Danh sách dưới đây nên được xem như một khung tự kiểm tra. Không phải ai cũng cần thay đổi cả sáu điều cùng lúc. Bạn có thể chọn một điểm đang gây mệt mỏi nhất và thử điều chỉnh trong bảy ngày.

1. Làm quá nhiều việc và không có thời gian hồi phục

Nhiều người tiếp tục trả lời email, tin nhắn và cuộc gọi ngoài giờ. Ngay cả cuối tuần hoặc kỳ nghỉ, đầu óc vẫn quay lại với công việc. Nguồn nội dung dẫn một khảo sát tại Mỹ: 47% người lao động cảm thấy có lỗi khi lên kế hoạch nghỉ phép, 54% vẫn làm việc trong kỳ nghỉ và 59% khó ngừng nghĩ về công việc khi đang nghỉ ngơi. Các tỷ lệ này cần được kiểm chứng lại trước khi dùng như số liệu đại diện rộng.

Vấn đề không nằm ở việc có mục tiêu sự nghiệp. Vấn đề là công việc chiếm toàn bộ thời gian và năng lượng, khiến sức khỏe, gia đình, sở thích và nhu cầu cảm xúc bị đẩy xuống cuối danh sách. Làm việc quá sức trong thời gian dài có thể dẫn đến kiệt sức, thay vì đưa bạn đến cuộc sống như mong muốn.

Bạn có thể bắt đầu bằng một quy trình đơn giản:

Chọn giờ kết thúc công việc và thông báo cho đồng nghiệp khi phù hợp. Tắt thông báo không khẩn cấp ngoài giờ. Mỗi ngày dành một khoảng thời gian cho việc nghỉ ngơi, đọc sách, nghe nhạc, vận động nhẹ hoặc dùng bữa cùng người thân. Khi thấy buồn hoặc quá tải, tìm người đáng tin cậy để trò chuyện thay vì tiếp tục chịu đựng một mình.

Lắng nghe các tín hiệu của cơ thể và cảm xúc không phải là yếu đuối. Đó là cách bảo vệ khả năng làm việc lâu dài.

2. Cố làm hài lòng tất cả mọi người

Nếu thường xuyên đặt mong muốn của người khác lên trước nhu cầu của mình, bạn có thể đạt được sự công nhận nhất thời nhưng ngày càng cảm thấy trống rỗng, mất phương hướng. Có người chọn ngành học hoặc sự nghiệp chỉ để làm cha mẹ vui, nhưng khi thành công vẫn không thấy mãn nguyện.

Làm người khác vui không phải điều xấu. Điều đáng lo là bạn không còn dám nói không, không dám nêu giới hạn và xem sự thất vọng của người khác như trách nhiệm của mình. Khi đó, lòng tốt biến thành sự tự bỏ quên bản thân.

Hãy thử dùng ba câu hỏi trước khi nhận lời:

1. Tôi có thật sự muốn hoặc có đủ khả năng làm việc này không?
2. Nếu đồng ý, tôi phải hy sinh điều gì?
3. Tôi đang giúp đỡ vì tự nguyện hay vì sợ bị đánh giá?

Một câu từ chối ngắn, lịch sự và rõ ràng thường là đủ. Biết nói không giúp các mối quan hệ minh bạch hơn và dành thời gian cho những điều thực sự quan trọng.

3. Để quá khứ quyết định hiện tại

Quá khứ góp phần tạo nên con người hôm nay, nhưng không nên trở thành bản án cho tương lai. Việc liên tục hồi tưởng về tổn thương, lỗi lầm, tức giận, tội lỗi, oán giận hoặc xấu hổ có thể khiến bạn mắc kẹt trong một vòng lặp suy nghĩ mà không tiến gần hơn đến giải pháp.

Thay vì cố xóa sạch quá khứ, hãy chuyển trọng tâm sang điều có thể làm hôm nay. Bạn có thể viết ra sự việc khiến mình day dứt, điều đã học được và một hành động nhỏ để cải thiện hiện tại. Nếu ký ức tiêu cực kéo dài, ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt hoặc khiến bạn tuyệt vọng, nên tìm sự hỗ trợ phù hợp từ người thân tin cậy hoặc chuyên gia.

Quá khứ có thể là nơi để nhìn lại và rút kinh nghiệm. Nó không phải nơi bạn phải sống mãi.

4. Dùng màn hình quá nhiều ngoài nhu cầu cần thiết

Điện thoại, máy tính bảng và máy tính giúp kết nối, nhưng việc liên tục kiểm tra thông báo hoặc so sánh cuộc sống của mình với hình ảnh trên mạng có thể làm tâm trí mệt mỏi. Người lớn cũng chịu ảnh hưởng của kết nối quá mức, không chỉ trẻ em.

Nguồn nội dung đề cập một nghiên cứu trên tạp chí Preventive Medicine Reports, theo đó người dành từ sáu giờ mỗi ngày trở lên cho thiết bị điện tử có nguy cơ trầm cảm cao hơn. Đây là mối liên hệ trong nghiên cứu, không nên hiểu thành kết luận rằng màn hình là nguyên nhân duy nhất. Nội dung cũng dẫn khuyến nghị hạn chế thời gian màn hình ngoài công việc xuống dưới hai giờ mỗi ngày; cần kiểm tra nguồn chuyên môn cụ thể trước khi áp dụng như một chuẩn chung.

Bạn có thể giảm màn hình theo cách thực tế hơn là cắt hoàn toàn:

Đặt hai khung giờ không dùng mạng xã hội. Không để điện thoại cạnh giường nếu thường xuyên kiểm tra vào ban đêm. Thay một khoảng lướt tin bằng đi bộ, trò chuyện, làm việc nhà hoặc hít thở ngoài trời. Bỏ theo dõi những tài khoản khiến bạn liên tục so sánh và thấy kém giá trị.

5. Theo đuổi sự hoàn hảo

Cuộc sống không thể hoàn hảo, vì vậy yêu cầu mọi việc phải đạt mức tuyệt đối thường tạo ra thất vọng và bất mãn. Bớt cầu toàn không có nghĩa là hạ thấp tiêu chuẩn. Đó là chấp nhận rằng con người có giới hạn, sai sót và tốc độ phát triển khác nhau.

Khi mắc lỗi, hãy tập trung vào ba việc: nhận trách nhiệm, xin lỗi nếu đã làm tổn thương ai đó và sửa phần có thể sửa. Khi không được thăng chức hoặc một kế hoạch thất bại, hãy xem đó là dữ liệu để điều chỉnh thay vì bằng chứng rằng bạn không đủ năng lực.

Một checklist ngắn có thể giúp thay đổi cách tự đánh giá:

Việc này đã đủ tốt cho mục tiêu hiện tại chưa? Phần nào tôi kiểm soát được? Bước cải thiện tiếp theo là gì? Tôi có đang áp dụng tiêu chuẩn cho mình khắt khe hơn cho người khác không?

Tự tha thứ sau một ngày tồi tệ giúp bạn phục hồi nhanh hơn và tiếp tục tiến lên.

6. Duy trì những tình bạn làm bạn cạn năng lượng

Môi trường quan hệ ảnh hưởng mạnh đến cảm giác an toàn và lòng tự trọng. Một người bạn độc hại có thể khiến bạn thấy dễ chịu trong chốc lát, nhưng lâu dài lại thường xuyên coi thường, thao túng, áp đặt hoặc khiến bạn kiệt sức.

Hãy tự hỏi: “Tôi cảm thấy thế nào về bản thân khi ở cạnh người này?”. Bạn cũng có thể kiểm tra thêm:

Tôi có được lắng nghe và tôn trọng không? Mối quan hệ có cân bằng hay chỉ một phía cho đi? Sau mỗi lần gặp, tôi thấy được tiếp thêm năng lượng hay phải mất nhiều thời gian để hồi phục? Khi tôi đặt giới hạn, người đó có tôn trọng không?

Không phải tình bạn nào cũng cần kéo dài suốt đời. Với quan hệ có thể điều chỉnh, hãy nói rõ giới hạn và giảm tần suất tiếp xúc. Nếu vẫn bị xúc phạm, kiểm soát hoặc gây tổn hại, rút lui là lựa chọn hợp lý. Hạnh phúc không đòi hỏi bạn phải giữ mọi người ở lại bằng mọi giá.

Nên vận dụng những gợi ý này như thế nào?

Đây là hướng dẫn tự quan sát trong đời sống, không phải chẩn đoán tâm lý hay lời khuyên y khoa. Các số liệu khảo sát, nghiên cứu và phát biểu chuyên gia được giữ theo nội dung nguồn nhưng chưa có tài liệu độc lập đi kèm, vì vậy cần kiểm chứng trước khi trích dẫn như dữ kiện chính thức. Mỗi người có hoàn cảnh, trách nhiệm và giới hạn khác nhau; hãy điều chỉnh từng bước theo điều kiện thực tế.

Cách áp dụng nhanh: chọn một điều đang ảnh hưởng rõ nhất, đặt một thay đổi nhỏ trong bảy ngày, ghi lại mức năng lượng và tâm trạng mỗi ngày, rồi quyết định có tiếp tục hay không. Hạnh phúc thường được cải thiện từ những ranh giới và lựa chọn nhỏ lặp lại đều đặn.