Biết điều này về phong tục tang lễ Hàn Quốc để tránh bỡ ngỡ

Tang lễ Hàn Quốc ngày nay diễn ra như thế nào?

Tang lễ truyền thống của người Hàn Quốc chịu ảnh hưởng rõ rệt của Nho giáo. Theo thời gian, nhiều nghi thức đã được rút gọn do thay đổi trong đời sống, sự phát triển của y học, tôn giáo và việc tổ chức tang lễ tại các cơ sở chuyên nghiệp. Vì vậy, không nên xem mọi nghi thức cổ truyền là quy định bắt buộc trong tang lễ hiện đại.

Khung phổ biến là tang lễ ba ngày. Ngày đầu thường gồm tiếp nhận người mất, sắp xếp phòng tang, báo tang, làm sạch và thay đồ cho người mất, nhập quan, thay trang phục tang và bắt đầu đón khách viếng. Ngày thứ hai tiếp tục việc thăm viếng, hoàn tất một số thủ tục và xác định nơi an táng. Ngày thứ ba thường diễn ra lễ phát tang, đưa linh cữu đi, sau đó chôn cất hoặc hỏa thiêu, rồi đưa tro cốt đến nơi an nghỉ phù hợp.

Các mốc trên chỉ là khung tham khảo. Gia đình có thể điều chỉnh theo tôn giáo, điều kiện thực tế và quy định của tang lễ nơi tổ chức.

Những nghi thức truyền thống nào từng được coi là quan trọng?

Lễ lâm chung và hú hồn

Sau khi một người qua đời, người nhà từng dùng quần áo hoặc đồ vật để gọi hồn người mất trở về. Nếu không có dấu hiệu đáp lại, gia đình chấp nhận rằng người ấy đã ra đi. Nghi thức này hiện không còn phổ biến, bởi cái chết thường được xác nhận bằng y học và quy trình xử lý do cơ sở tang lễ đảm nhiệm.

Tắm gội

Tắm gội là việc làm sạch thân thể người đã mất trước khi mặc đồ liệm. Trong quan niệm truyền thống, hành động này giúp người mất rời thế giới trong trạng thái thanh sạch, nhẹ nhõm và không còn vướng bụi trần.

Phạm hàm

Phạm hàm là nghi thức đặt gạo và tiền vào quan tài hoặc đưa vào miệng người mất. Đây là tập tục cổ, gắn với quan niệm chuẩn bị vật tùy thân cho hành trình sau khi qua đời. Người dự tang hiện đại không nên tự ý thực hiện nếu gia đình không chủ động đề cập.

Khâm niệm và nhập quan

Người mất được làm lễ liệm rồi đưa vào quan tài đã chuẩn bị. Đây thường là thời điểm người thân nhìn mặt người mất lần cuối, nên không khí rất xúc động và đau buồn.

An táng

Nghi thức an táng đưa người mất đến nơi an nghỉ cuối cùng. Hai hình thức được nhắc đến nhiều là chôn cất và hỏa thiêu. Hỏa thiêu ngày càng xuất hiện phổ biến trong xã hội hiện đại, nhưng lựa chọn cụ thể phụ thuộc vào gia đình, tôn giáo và quy định địa phương.

Người đến viếng cần chú ý điều gì?

Trang phục phổ biến của gia đình và khách viếng là màu đen hoặc các màu tối, thể hiện sự nghiêm túc, yên tĩnh và buồn thương. Màu trắng cũng gắn với hình ảnh tang lễ trong quan niệm truyền thống, nhưng không nên suy ra rằng mọi người tham dự đều phải mặc trắng.

Trình tự ứng xử thường có thể hiểu đơn giản như sau:

1. Mặc trang phục kín đáo, màu đen hoặc màu tối.
2. Đến phòng tang và giữ giọng nói nhỏ.
3. Đặt hoa hoặc lễ vật theo hướng dẫn tại nơi tổ chức.
4. Cúi chào gia đình người mất để bày tỏ lời chia buồn.
5. Ngồi lại một lúc nếu hoàn cảnh cho phép, thay vì đến rồi rời đi ngay.
6. Tôn trọng khác biệt tôn giáo, không tự ý chụp ảnh, quay phim hoặc hỏi chi tiết về nguyên nhân qua đời.

Một số tang lễ có nhạc tang lễ, nhưng nhìn chung bầu không khí được duy trì ở mức yên lặng và trang nghiêm. Thời gian khách ở lại từng được xem là một dấu hiệu của sự quan tâm dành cho gia đình, song hiện nay điều này không phải thước đo cứng nhắc. Điều quan trọng hơn là thái độ đúng mực và sự chia buồn chân thành.

Hoa tang lễ ba tầng có ý nghĩa gì?

Lẵng hoa tang lễ thường được mô tả theo dạng ba tầng, trong đó tầng dưới lớn nhất rồi thu hẹp dần về phía trên. Cách sắp xếp này tạo cảm giác cân đối, trang trọng và nổi bật trong không gian phòng tang.

Theo cách giải thích biểu tượng phổ biến, ba tầng lần lượt gợi đến:

Tổng thể lẵng hoa được liên hệ với vòng luân hồi: con người sinh ra từ đất, sống ở trần gian, trở về với trời rồi tiếp tục một vòng đời mới. Đây là cách diễn giải mang tính tín niệm và biểu tượng, không phải quy chuẩn nghi lễ áp dụng giống nhau ở mọi gia đình.

Hoa thường có màu trắng, chẳng hạn cúc trắng hoặc lily trắng. Dải băng tưởng niệm thường là hai dải vải trắng có chữ đen đặt ở hai bên, nối từ phần trên xuống phần dưới của lẵng hoa. Phía trên có thể gắn một chiếc nơ lớn.

Quan niệm truyền thống cũng cho rằng người cao tuổi qua đời sau khi đã sống trọn một kiếp là trở về với cõi trời, vì thế có thể được nhìn nhận như một sự hoàn tất đáng mãn nguyện. Tuy nhiên, cách nhìn này phụ thuộc vào gia đình và tôn giáo, không nên dùng để đánh giá cảm xúc của người đang chịu tang.

Cần chuẩn bị gì khi dự tang lễ Hàn Quốc?

Khi dự tang lễ Hàn Quốc, bạn nên mặc màu đen hoặc màu tối, nói nhỏ, làm theo hướng dẫn khi đặt hoa, cúi chào gia đình và ở lại chia buồn nếu điều kiện cho phép. Tang lễ hiện đại thường diễn ra trong khoảng ba ngày, nhưng trình tự có thể khác tùy gia đình, tôn giáo và phòng tang. Người lần đầu tham dự nên quan sát cách người địa phương thực hiện, không tự ý chạm vào đồ lễ hay thay đổi vị trí vật phẩm. Với nghi thức cầu nguyện, cúi lạy hoặc cách bày tỏ trước linh cữu, hãy làm theo hướng dẫn của gia đình thay vì áp dụng máy móc nghi lễ truyền thống.